O μύθος της Ευρώπης
Η προσωπογραφία της Ευρώπης, μορφής της ελληνικής μυθολογίας, ενσωματώθηκε σε ορισμένα από τα χαρακτηριστικά ασφαλείας της νέας σειράς τραπεζογραμματίων ευρώ. Γι’ αυτόν τον λόγο η νέα σειρά ονομάστηκε «Ευρώπη». Μάθετε περισσότερα για τον μύθο της Ευρώπης, τον λόγο για τον οποίο επιλέχθηκε η προσωπογραφία της και την προέλευση της εικόνας.
Η ιστορία της Ευρώπης
Στην ελληνική μυθολογία, η Ευρώπη, κόρη του βασιλιά των Φοινίκων, αποπλανήθηκε από τον Δία, ο οποίος της παρουσιάστηκε με μορφή ταύρου και την απήγαγε στην Κρήτη. Η ιστορία αυτή ενέπνευσε τους αρχαίους Έλληνες να χρησιμοποιήσουν το όνομα «Ευρώπη» ως γεωγραφικό όρο.
Η επιλογή της προσωπογραφίας
Οι προσωπογραφίες χρησιμοποιούνται κατά παράδοση σε τραπεζογραμμάτια ανά τον κόσμο. Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, οι άνθρωποι συνήθως αναγνωρίζουν πρόσωπα χωρίς μεγάλη δυσκολία. Η προσωπογραφία της Ευρώπης επιλέχθηκε για τα νέα τραπεζογραμμάτια ευρώ με κριτήριο τον σαφή συσχετισμό της με την ευρωπαϊκή ήπειρο, ενώ προσθέτει και ένα ανθρώπινο στοιχείο στα τραπεζογραμμάτια. Η συγκεκριμένη εικόνα προέρχεται από ένα αγγείο που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Το αγγείο είναι ηλικίας άνω των 2.000 ετών και ανακαλύφθηκε στη νότιο Ιταλία.
Ευρώπη, το νέο πρόσωπο του ευρώ
Ανακαλύψτε πώς η Ευρώπη έγινε το νέο πρόσωπο του ευρώ και κοιτάξτε πιο προσεκτικά το αρχαίο αγγείο από το Μουσείο του Λούβρου, στο οποίο απεικονίζεται.
Ερυθρόμορφο κωδωνόσχημο αγγείο
Ζωγράφος: Ζωγράφος της Ιλίου πέρσεως
Απουλία, περ. 360 π.Χ.
Εργαστήριο: Τάραντας
Πλευρά A: Ευρώπη και Δίας μεταμορφωμένος σε ταύρο
Πλευρά B: Διόνυσος, Μαινάδα και Σάτυρος
Γιατί η μορφή που απεικονίζεται στο αγγείο επελέγη να γίνει ευρωπαϊκό σύμβολο; Κατ' αρχάς, λόγω της πρωτότυπης εικονογραφικής προσέγγισης, καθώς εδώ βλέπουμε από μια άλλη οπτική γωνία την ερωτική ιστορία του Δία και της Ευρώπης.
Ο ζωγράφος, σε αντίθεση με παλαιότερους ομότεχνούς του, δεν απεικονίζει τη σκηνή της αρπαγής της Ευρώπης από τον Δία μεταμορφωμένο σε ταύρο, αλλά τη σκηνή της αποπλάνησης που προηγείται. Η παρουσία της Αφροδίτης, θεάς του έρωτα, και του γιου της, του Έρωτα, ανάγει τη σκηνή αυτή στο πεδίο της ερωτικής μυθολογίας. Εμφανής είναι επίσης η φιλαρέσκεια της Ευρώπης η οποία καθρεφτίζεται με την πλούσια διακοσμημένη ενδυμασία της στα νερά της μικρής λίμνης, καθώς και η υπόκλιση του μεγαλοπρεπούς ταύρου που απεικονίζεται με το κατάλευκο χρώμα το οποίο αναφέρουν οι ποιητές. Πράγματι η Ευρώπη φαίνεται σαγηνευτική.
Ακόμη, η σύνθετη ιστορία του αγγείου αντικατοπτρίζει τέλεια τις ανταλλαγές στις οποίες βασίστηκε η οικοδόμηση μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας. Το αγγείο κατασκευάστηκε το δεύτερο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ. σε ένα μικτό πολιτισμικό περιβάλλον στην περιοχή του Τάραντα, στην Κάτω Ιταλία, όπου οι Έλληνες συμβιούσαν με τον γηγενή πληθυσμό. Η ελληνική του προέλευση υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο της αρχαιότητας στη διαμόρφωση μιας κοινής κουλτούρας. Το αγγείο, το οποίο κατασκευάστηκε από έλληνα τεχνίτη στην Κάτω Ιταλία, αγοράστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα από το Μουσείο του Λούβρου, στο οποίο και φυλάσσεται σήμερα.


